Attention span – najnowsze badania (2022–2025): przegląd, wnioski i praktyczne rekomendacje

🎯 Wprowadzenie: przegląd i zakres

Poniżej znajdziesz syntetyczny przegląd prac naukowych z lat 2022–2025, które dotykają tematu attention span w różnych kontekstach: przekrojowe różnice wiekowe, wpływ krótkich form wideo, nawyków korzystania z mediów cyfrowych oraz konsekwencje zdrowotne po COVID-19. Każde badanie opisuję w pięciu akapitach: kto prowadził projekt, jak wyglądał przebieg i próba, jakie płyną wnioski, jakie są ograniczenia oraz krótkie, praktyczne podsumowanie. Na końcu znajdziesz też blok z paragrafami-skrótami do szybkiego cytowania w artykułach zapleczowych i sekcję łącznych wniosków pod kątem SEO/UX treści, gdzie attention span i „attention span – najnowsze badania” są priorytetem semantycznym.

🧪 Badanie 1: Frontiers in Cognition (2023) – przekrój przez wiek

Kto i co robił: Zespół badawczy opublikowany w Frontiers in Cognition przeanalizował attention span w przekroju całego życia (7–85 lat), aby ocenić, jak stabilność koncentracji różni się między grupami wiekowymi. (badanie pdf)

🔬 Przebieg, próba, narzędzia

Próba obejmowała ok. 262 uczestników w różnym wieku. Zastosowano zadania mierzące utrzymanie uwagi i spadek wydajności w czasie. Porównywano metryki pomiędzy dziećmi, młodymi dorosłymi i seniorami, aby uchwycić naturalne różnice w attention span.

📈 Wnioski

Najwyższe wyniki uzyskiwali młodzi dorośli; niższe – dzieci i osoby starsze. Spadki wydajności w czasie korelowały z objawami nieuwagi u dzieci. W praktyce: długość utrzymania uwagi zależy od wieku, co sugeruje różnicowanie formatu treści.

⚠️ Ryzyka i ograniczenia

Eksperyment laboratoryjny nie odzwierciedla w pełni realnych warunków konsumpcji treści. Próba choć szeroka wiekowo, nie musi być reprezentatywna kulturowo. Zadania poznawcze nie zawsze przekładają się 1:1 na zachowania online.

✅ Podsumowanie praktyczne

Jeśli Twoją grupą docelową są osoby 35–65, planuj krótsze bloki tekstu, wyraźne śródtytuły i „mosty uważności”, bo naturalny attention span może być krótszy niż u młodych dorosłych.

🧪 Badanie 2: Chiossi et al. (2023) – short-form video a pamięć przyszłą

Kto i co robił: Zespół Chiossi badał, czy nawyk konsumowania krótkich wideo (TikTok/Shorts) i szybkie przełączanie bodźców osłabia wykonywanie zadań Prospective Memory i pośrednio pogarsza attention span. (badanie pdf)

🔬 Przebieg, próba, narzędzia

Uczestnicy byli eksponowani na krótkie formy wideo i zadania wymagające pamięci przyszłej. Porównywano wyniki z grupą kontrolną o niższej intensywności scrollowania, aby ocenić wpływ na utrzymanie celów w czasie.

📈 Wnioski

Krótkie formy wideo i częste przełączanie kontekstu wiązały się z gorszymi wynikami w Prospective Memory, sugerując obciążenie mechanizmów uwagi i skracanie skutecznego attention span.

⚠️ Ryzyka i ograniczenia

Uogólnienie efektów z ustawień eksperymentalnych na real-life może być ryzykowne. Nie wykluczono wszystkich zmiennych zakłócających (np. różnice indywidualne w samokontroli, snu, stresu).

✅ Podsumowanie praktyczne

Projektuj treści „do skakania”: krótkie sekcje, streszczenia, podsumowania, aby odzyskiwać attention span użytkownika przyzwyczajonego do short-formów.

🧪 Badanie 3: PMC (2024) – krótkie wideo a funkcje uwagi

Kto i co robił: Autorzy analizowali związek między intensywnym oglądaniem krótkich filmów mobilnych a osłabieniem funkcji wykonawczych i mechanizmów uwagi, kluczowych dla attention span. (badanie pdf)

🔬 Przebieg, próba, narzędzia

Wykorzystano testy neuropsychologiczne mierzące kontrolę uwagi, hamowanie reakcji i elastyczność poznawczą. Porównywano osoby z wysokim i niskim nawykiem konsumpcji krótkich wideo.

📈 Wnioski

Zaobserwowano negatywne korelacje między intensywnością krótkich wideo a wskaźnikami kontroli uwagi. Długofalowo może to odbijać się na realnym attention span w pracy i nauce.

⚠️ Ryzyka i ograniczenia

Badanie korelacyjne – nie przesądza o przyczynowości. Możliwa autoselekcja grup (osoby z niższą kontrolą uwagi częściej wybierają short-form).

✅ Podsumowanie praktyczne

Dobrą praktyką jest dawkowanie bodźców: przeplataj tekst grafikami i ramkami, ale dbaj o rytm, by wzmacniać attention span zamiast go rozsadzać.

🧪 Badanie 4: Tam et al. (2024) – scrollowanie a subiektywna nuda

Kto i co robił: Zespół Tam przeprowadził serię eksperymentów (>1200 osób), badając związek nawyku intensywnego przewijania filmów online z poczuciem nudy i jego konsekwencjami dla attention span.(badanie pdf)

🔬 Przebieg, próba, narzędzia

W serii 7 eksperymentów mierzono subiektywną nudę i tendencję do „skakania” między treściami. Analizowano powiązanie z utrzymaniem zaangażowania w zadaniach.

📈 Wnioski

Częstsze przewijanie i przeskakiwanie wiązało się z większym poczuciem nudy, co może tłumaczyć szybszą utratę zainteresowania dłuższymi treściami – ergo krótszy efektywny attention span.

⚠️ Ryzyka i ograniczenia

Czynniki osobowościowe (poszukiwanie wrażeń) mogą moderować efekt. Pomiar subiektywny nudy nie zawsze przekłada się na obiektywne metryki zachowań.

✅ Podsumowanie praktyczne

Stosuj krótkie akapity, wizualne „checkpointy” i „mikro-nagrody” (np. tipy, podsumowania), by przeciwdziałać nudzie i podtrzymywać attention span.

🧪 Badanie 5: SSRN (2024/2025) – media cyfrowe a kontrola uwagi

Kto i co robił: Autorzy roboczego raportu (working paper) analizowali związek intensywności korzystania z mediów społecznościowych i wskaźników kontroli uwagi – rdzenia pojęcia attention span. (badanie pdf)

🔬 Przebieg, próba, narzędzia

Łączono ankiety dot. nawyków z testami poznawczymi. Mierzono m.in. rozproszenie, przełączanie zadań i hamowanie reakcji. Próba obejmowała studentów i młodych dorosłych.

📈 Wnioski

Wyższe użycie mediów wiązało się z gorszą kontrolą uwagi i podatnością na rozproszenia, co pośrednio skraca efektywny attention span.

⚠️ Ryzyka i ograniczenia

Working paper nie zawsze przechodzi pełny proces recenzyjny; zależności są w dużej mierze korelacyjne; próby studenckie ograniczają uogólnialność wyników.

✅ Podsumowanie praktyczne

Planuj treści z myślą o „rozproszonym czytelniku”: leady-teasery, spisy treści, skróty i śródtytuły pomagają odzyskać utracony attention span.

🧪 Badanie 6: Nature/PMC (2024) – post-COVID a deficyty uwagi

Kto i co robił: Arbula i współautorzy porównali osoby po COVID-19 (w tym z objawami post-COVID) z grupą kontrolną, oceniając wielowymiarowo mechanizmy uwagi powiązane z attention span.(badanie pdf)

🔬 Przebieg, próba, narzędzia

Zastosowano standaryzowane testy neuropsychologiczne i zadania eksperymentalne mierzące uwagę selektywną, utrzymaną i odporność na interferencję; porównywano wyniki z dobraną grupą kontrolną.

📈 Wnioski

Wykazano istotne deficyty uwagi u osób po COVID-19, co może częściowo tłumaczyć trudności w długotrwałym utrzymaniu koncentracji (tj. krótszy efektywny attention span).

⚠️ Ryzyka i ograniczenia

Różnice w historii choroby, leczeniu i komorbidach mogą wpływać na wyniki. Część efektów może być przejściowa; konieczne są badania podłużne.

✅ Podsumowanie praktyczne

Uwzględniaj czytelników w rekonwalescencji: klarowna typografia, sekcje TL;DR i „one idea per paragraph” wspierają ich realny attention span.

🧩 Zbiorcze skróty – paragrafy do cytowania

Frontiers (2023): Przekrojowe dane pokazują, że zdolność utrzymania uwagi różni się z wiekiem; młodzi dorośli mają najwyższe wyniki, dzieci i seniorzy – niższe, co sugeruje dopasowanie formatu treści do grupy i domyślne skracanie bloków pod attention span 35–65.

Chiossi (2023): Konsumpcja short-form + szybkie przełączanie bodźców koreluje z gorszym wykonywaniem zadań wymagających utrzymania intencji, co pośrednio skraca skuteczny attention span.

PMC (2024): Intensywne krótkie wideo wiąże się ze słabszą kontrolą uwagi i funkcjami wykonawczymi; dla autorów treści oznacza to konieczność świadomego rytmu bodźców, by wspierać, a nie rozpraszać attention span.

Tam (2024): Skłonność do ciągłego przewijania zwiększa poczucie nudy i przyspiesza utratę zainteresowania; format „krótko + jasno” podtrzymuje attention span.

SSRN (2024/25): Więcej czasu w social mediach → gorsza kontrola uwagi i większa podatność na rozpraszanie; treści powinny jak najczęściej „resetować” i odzyskiwać attention span.

Nature/PMC (2024, post-COVID): U rekonwalescentów po COVID obserwuje się wielowymiarowe deficyty uwagi; treść powinna być wyjątkowo klarowna i modularna, aby wspierać ich realny attention span.

📌 Łączne wnioski i rekomendacje SEO/UX

Dowody z wielu źródeł podpowiadają jedną strategię: projektuj treści „anty-rozproszeniowo”. Spis treści i skróty na górze, krótkie akapity, śródtytuły i checklisty – to taktyki, które odzyskują attention span. Dawkowane multimedia, ramki „Key Takeaways”, CTA w środku i na końcu oraz linkowanie wewnętrzne do artykułu narracyjnego o attention span tworzą semantyczny klaster, który Google lubi: „attention span – najnowsze badania” wspiera topical authority, a użytkownicy dostają klarowne odpowiedzi szybciej. Win-win. ✨

🔗 Źródła badań (pełne linki)

• Frontiers in Cognition (2023) – Quantifying attention span across the lifespan: frontiersin.org
• Chiossi et al. (2023) – Short-Form Videos Degrade Our Capacity to Retain Intentions: arxiv.org/abs/2302.03714
• PMC (2023/2024) – Mobile phone short video use and attention functions: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11236742/
• Tam et al. (2024) – Scrolling and boredom (omówienie): theguardian.com
• SSRN (2024/2025) – Technology and Digital Media’s Impact on Attention Span: papers.ssrn.com
• Nature/PMC (2024) – Insights into attention and memory difficulties in post-COVID syndrome: nature.com & pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10883994/

🤝 Potrzebujesz strategii pod Twoją branżę?

Chętnie pomogę przełożyć powyższe wnioski na konkretne formaty treści, makiety artykułów i roadmapę publikacji – tak, aby realnie wydłużać attention span użytkowników i wzmacniać widoczność w Google.